ΗΦΑΙΣΤΕΙΑΚΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑΣ

Στοιχημένα το ένα πίσω από το άλλο, «σκυμμένα» χαμηλά για να μην προβάλλουν αντίσταση στον άνεμο, με τα κλαδιά τους μπλεγμένα σε περίτεχνα σχήματα, τα αμπέλια της Σαντορίνης έχουν …προπάτορες με ηλικία πολλών χιλιάδων χρόνων. Η ηφαιστειακή γη έκανε το θαύμα της και τα οινοποιεία του νησιού το δικό τους, προσφέροντας κάθε χρόνο όλο και καλύτερη ποιότητα, όλο και περισσότερες ετικέτες. Κορυφαίο ανάμεσα στα άλλα, το γλυκό κρασί Vinsanto, το βραβευμένο γλυκόπιοτο κρασί, το «κρασί του ήλιου».
Μοναδικός και ιστορικός είναι ο αμπελώνας που καρπίζει στο άνυδρο περιβάλλον του νησιού. Έχει έκταση περίπου 1.400 εκτάρια. Ο αμπελώνας της Σαντορίνης είναι πανάρχαιος, με πανάρχαιες ποικιλίες. Τα ευρήματα στις ανασκαφές της προϊστορικής πόλης του Ακρωτηρίου συνηγορούν στο ότι υπήρχε καλλιέργεια αμπελιού στο νησί τουλάχιστον από τον 17ο αιώνα π.Χ. Ο προϊστορικός αμπελώνας, καταστράφηκε με τη μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου, γύρω στα 1.600 π.Χ. Στο νέας σύστασης ηφαιστειακό έδαφος που προέκυψε δημιουργήθηκε και πάλι αμπελώνας, γύρω στα 1200 π.Χ. Έτσι, μάλλον δεν υπερβάλλει κανείς όταν λέει ότι ο Σαντορινιός αμπελώνας έχει ηλικία πάνω από 3.200 χρόνων,  εφόσον από τότε μέχρι σήμερα καλλιεργείται αδιάκοπα.
Το αμπέλι και το κρασί, αιώνες τώρα, ήταν στο επίκεντρο της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής του νησιού. Τα κλήματα είναι αυτόρριζα (μη εμβολιασμένα σε υποκείμενα), έχουν ηλικία που ξεπερνάει τα 50 χρόνια και φύονται στο πορώδες έδαφος, πλούσιο σε ελαφρόπετρα και πορσελάνη. Η ανανέωση του αμπελώνα από την αρχαιότητα μέχρι τις ημέρες μας, γίνεται με τον ίδιο τρόπο, με το λεγόμενο «καταβολάδι».
Τα αμπέλια της  Σαντορίνης είναι αληθινά έργα τέχνης και η τεχνική του κλαδέματός τους είναι μοναδική και πανάρχαια. Οι ντόπιοι κατέληξαν σ’ αυτήν λόγω πολλών στοιχείων – το αμμώδες έδαφος, τους ισχυρούς ανέμους που πνέουν την άνοιξη (όταν ανοίγουν οι νέοι βλαστοί), τον καυτό ήλιο του καλοκαιριού. Υπάρχουν δυο τύποι κλαδέματος: η «γυριστή», που θα τη δείτε στα μέρη όπου φυσάει περισσότερο και είναι η πιο διαδεδομένη και το «κουλούρι» ή «κλάδα».

Στη Σαντορίνη καλλιεργείται (σε ποσοστό 80%) το λευκό ασύρτικο, η πιο γνωστή ποικιλία του Μεσογειακού αμπελώνα. Σε μικρότερες ποσότητες καλλιεργείται αθήρι και αϊδάνι, μαζί με άλλες γηγενείς ποικιλίες. Από τις ερυθρές ποικιλίες, ξεχωρίζει η ποικιλία μαντιλάρι και το μαυροτράγανο. Από ασύρτικο και αϊδάνι που το λιάζουν μετά τον τρύγο, και ύστερα το παλαιώνουν σε ξύλινα βαρέλια, βγαίνει το περίφημο Vinsanto. O τρύγος στην τοπική διάλεκτο λέγεται «βεντέμα».
Αμπελώνες θα δείτε σε διάφορα σημεία του –κατά τα άλλα άγονου– νησιού. Στον Πύργο, στο Καμάρι, στην Εξω Γωνιά, στο Εμπορειό, στο Ακρωτήρι, στον Βουρβούλο, έξω από την Οία, τα Φηρά και το Ημεροβίγλι και αλλού. Αξίζει να δείτε τη διαδικασία του τρύγου –από τον Ιούλιο έως τον Αύγουστο, ανάλογα με τη χρονιά.
ΟΙ ΚΑΝΑΒΕΣ
Μέχρι τον 20ό αιώνα στο νησί υπήρχαν πολλές κάναβες (οινοποιεία). Βρίσκονταν έξω από τα Καστέλια, γύρω από τους οικισμούς, ή στην ύπαιθρο, ωστόσο πάντα ήταν κοντά στην κατοικία του ιδιοκτήτη τους. Ηταν συνήθως υπόσκαφες ή προστατευμένες από διπλανά κτίρια. Είχαν δύο πατητήρια –έναν μεγάλο για τα άσπρα σταφύλια (ασύρτικο, αϊδάνι, αθήρι) κι ένα μικρό για τα κόκκινα σταφύλια. Υπήρχαν επίσης δύο ληνοί (κυλινδρικές δεξαμενές βυθισμένες στο έδαφος) όπου χυνόταν ο μούστος και από εκεί περνούσε στα βαρέλια για τη ζύμωση. Κάποιες κάναβες διέθεταν και τρίτο πατητήρι για το γλυκό κρασί Vinsanto.
Στην οροφή του κτίσματος άνοιγαν ένα «παράθυρο» απ’ όπου έριχναν τα σταφύλια. Από ένα μικρότερο άνοιγμα, τον «ανεμολό(γ)ο» ο χώρος εξαεριζόταν – κυρίως την περίοδο που πατούσαν τα σταφύλια.
Πολλές κάναβες θα δείτε συγκεντρωμένες στο χωριό της Φοινικιάς (παλιότερα είχε 150-200), στην συνοικία Περίβολας της Οίας (που έχουν μετατραπεί σε ξενοδοχεία), στο Μεγαλοχώρι, στη Μέσα Γωνιά, στον Πύργο.

Enter Details

Please enter a Name
Enter the contact no
Enter an Email
Confirm Booking

Your Booking has been confirmed

We have received your booking request, A confirmation mail has been sent to you.